Przejdź do głównej zawartości

JAK NAPISAĆ DOBRĄ RECENZJĘ?

Jak napisać dobrą recenzję? Jak napisać w ogóle recenzję? Jestem właśnie
w trakcie pisania dwóch recenzji, „lekko” na wczoraj, więc czemu by w międzyczasie nie powrócić do tematu pisania recenzji. Tym bardziej, że post był już szumnie zapowiadany wcześniej.
Recenzje generalnie piszą się same, tylko trzeba wejść w odpowiedni czas
i miejsce. To popularne stwierdzenie z weną, że niby nic nie stworzę, bo jej aktualnie nie mam, wcale nie jest kłamstwem, wymówką leniwca, czy bzdurą. Czasem tak jest, że czujesz ten temat, siadasz i musisz pisać teraz, bo inaczej ucieknie Ci wątek, a czasem siadasz, zmuszasz się, terminy gonią, a na kartce pusto, w głowie ciężko, no…nie masz weny. Krótko mówiąc :)

KLUCZOWY JEST CZAS

Zacznijmy od tego, że należy trafić w czas J
Ja jestem zdania, że recenzja musi się uleżeć i dojrzeć. Warto zapisać kluczowe wnioski tuż po spektaklu, natomiast z tekstem i spektaklem trzeba się oswoić. Przemyśleć. Poszukać różnych dróg interpretacji. Pośpiech nie jest tu wskazany.
Nigdy, kiedy piszę recenzję, nie czytam innych recenzji, nie chcę się sugerować czyjąś opinią, natomiast czytam wywiady z reżyserami, materiały udostępniane przez teatr, informacje o dziele, na podstawie, którego została sztuka stworzona. Nie da się pisać o spektaklu, jeśli nie zna się podstawy, czyli tekstu utworu, minimum informacji o autorze.

KILKA UWAG O PISANIU

Mając już ogarnięte podstawy, można usiąść do analizy bardziej szczegółowej. Aktorzy, scenograf, reżyser. I tu UWAGA! Spektakle grane są często w dwóch obsadach, warto skrupulatnie zapoznać się z tym, kogo właśnie oglądaliśmy na scenie. A jeśli nie mamy zielonego pojęcia, kto zagrał daną postać, lepiej powstrzymać się od szastania nazwiskami, bo można sobie nieźle w karierze krytyka namieszać, a piwo, które sobie nawarzymy, może się okazać wyjątkowo cierpkie. Lepiej posługiwać się ogólnikami typu: aktorzy świetnie zagrali, aktor wcielający się w postać X fenomenalnie oddał charakter postaci, itd.
Uwaga! Nie rób błędów w nazwisku reżysera, nie mieszaj reżysera z autorem adaptowanego tekstu! To tak niewiele, a tak wiele znaczy. Wypadałoby również zawrzeć informację o reżyserze i tytule opisywanej sztuki, jeśli nie w lidzie, to
w pierwszym akapicie tekstu. Chyba, że zamysł tekstu jest inny, niestandardowy, eksperymentalny
J
Uwaga nr 3scenografia i muzyka. To nie jest poboczny wątek, ale główny tak, jak fabuła, czy gra aktorska. Są spektakle, które bronią się mimo miernej fabuły, czy bardzo złej adaptacji, właśnie dzięki scenografii, grze świateł, czy muzyce. Przykładów jest multum.
Pamiętaj, żeby nie streszczać dokładnie tekstu, to ma być ciekawa zajawka, a nie streszczenie, po którym nie bardzo będzie po co iść do teatru. Chodzi
o zachęcenie i zostawienie tego elementu niedopowiedzenia i ciekawości, za którym pójdą widzowie na daną sztukę. Element zaskoczenia, niedopowiedzenia, magii…Chodzi o to, żeby nie popsuć widzowi odbioru.
Jeszcze jedna kwestia, a propos tekstu – często spotykam się pytaniami, jeśli komuś mówię, ze piszę recenzje spektakli - czy w trakcie sztuki robię notatki. Nie, nigdy tego nie robiłam. Uważam, że to, co wartościowe, ma zostać we mnie naturalnie i się przetrawić i utrwalić. Ja generalnie lecę zawsze na żywioł, więc notatnik i długopis w teatrze są mi obce J Pada również pytanie, czy pamiętam cokolwiek po 2 tygodniach, czy miesiącu. Oczywiście, jeśli coś zostanie żywe
i w pamięci, to dla mnie świetna selekcja naturalna natłoku emocji i informacji po odbiorze na świeżo. Ja preferuję taki sposób pracy. Ale są również recenzenci przychodzący do teatru z notesem i skrzętnie notujący spostrzeżenia. Mnie to strasznie rozprasza, a poza tym, no niestety nie widzę w ciemnościach i nie umiem pisać po omacku ;)

KONSTRUKTYWNA KRYTYKA

Bardzo ważne są subiektywne odczucia, to one mają być kluczowe w Twoim tekście. Przedstawiasz obiektywnie fakty i to, co oczywiste, ale dla widza liczą się Twoje odczucia, Twoje spostrzeżenia. Bo notkę o sztuce na stronie teatru,
w repertuarze, każdy sobie przeczyta i nigdzie tam nie będzie napisane, że sztuka średnia, fabuła ciągnie się jak krówka ciągutka, a aktorzy z łapanki. Po to Ty piszesz recenzję, która jest gatunkiem po części obiektywnym, a po części subiektywnym, żeby przyszły widz, mógł zapoznać się z opiniami i wrażeniami po spektaklu, kogoś teoretycznie obiektywnego, bo nie należącego do teatru i
 danego spektaklu, nie mającego na celu wypromowanie opisywanego przedsięwzięcia. Ważne dlatego są szczere opinie, jeśli coś mi się nie podoba, oczywiście bez wulgaryzmów i nieuzasadnionego „nie podoba mi się bo nie”, wykładam kawę na ławę, że to, to i jeszcze tamto jest beznadziejne, bo ktoś tego nie dopilnował, miał zły pomysł, nie potrafił wyłuskać potencjału drzemiącego
w tekście itd.
Na pierwszym miejscu KRYTYKA, ale uzasadniona, poparta argumentami, mająca podstawy.
Z drugiej strony, jeśli coś bardzo mi się podoba, to z entuzjazmem piszę, że było genialne, świetne, fantastyczne, bo ciekawa inscenizacja, nieszablonowa kreacja bohatera, cudowna scenografia podkreślająca fabułę.
Znów - na pierwszym miejscu KRYTYKA, ale uzasadniona, poparta argumentami, mająca podstawy.
Nic niewarte, jest napisanie, ze coś było super, że mi się podobało, bądź nie podobało mi się, było beznadziejne i nudne. Chodzi w tej pisarskiej zabawie o to, żeby uargumentować swoją tezę, bo tak naprawdę stawia się już na początku tezę, którą potem się podważa, bądź popiera, a bilans wychodzi nam na końcu. Nie można też napisać, że spektakl był super i kropka. Szczerze? Nic mi to nie mówi. Co było super? Wszystko? Niemożliwe. Nic wartościowego nie wynoszę
z tego stwierdzenia. Pisz recenzje, tak jakbyś pisał dla siebie. Pomyśl, co dla Ciebie byłoby ważne, co ciekawe, co intrygujące i…twórz
J  

PISZ NA ZDROWIE!

Poza tym na recenzję trzeba mieć pomysł, czasem krystalizuje się on nam
w trakcie, a czasem mamy go już na początku. Pomysł jest bardzo ważny i
 zataczamy tu koło i wracamy do weny
J Pomysł czasem przychodzi niewiadomo skąd i każe pisać. Czy to pomysł, czy jednak wena? J
Mamy piątek wieczorem, więc w weekendowym nastroju, z lekkim przymrużeniem oka, zdradzę Wam tajemnicę – na wenę i rozluźnienie myśli, świetnie działa kieliszek czerwonego wina J
Na zdrowie! J

Komentarze

  1. Zwróciłaś mi uwagę na jedną kwestię nad którą się zastanawiałam, za co dziękuję bardzo :) Z chęcią poczytam Twoje recenzje!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie ma za co :) W razie pytań i wątpliwości, jestem do dyspozycji :)

      Usuń
  2. Po takim wstępie odnośnie pisania, idę poszukać twojej recenzji aby zobaczyć jak w praktyce to wygląda.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Serdecznie zapraszam, napisałabym, że aż się boję Twojej krytyki, ale bać się nie można, tylko stawiac czoła i uczyć na błędach :)

      Usuń
  3. Dobry komentarz do konstruktywnej krytyki, uważam, że nie każdy potrafi subiektywnie ocenić daną rzecz.

    OdpowiedzUsuń
  4. Świetny teks, pomocny nie tylko przy pisaniu recenzji

    OdpowiedzUsuń
  5. Zdarzało mi się pisać recenzje spektakli, dość dawno już. Mam problem z krytyką. I o ile nigdy nie sprawiało mi kłopotu np. krytykowanie władz samorządowych za jakieś tam uchybienia (byłam dziennikarzem lokalnym), to przy sztuce mam problem: w końcu ktoś robi coś całym sobą, a ja mam go za to krytykować? Muszę się chyba tego nauczyć

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz

NAJCHĘTNIEJ CZYTANE

ŻŁOBKI I PRZEDSZKOLA, RODZICE KONTRA DZIECI. CZY TWOJE DZIECKO JEST JUŻ GOTOWE?

Nadszedł  1 wrzesień, a tablicę facebooka zalała fala  wpisów o adaptacji
w żłobku, przedszkolu, szkole, tysiące opinii, historii, rad i dyskusji. Pomyślałam sobie przez chwilę, że jest to temat na miarę porodów
i karmień, bo niestety poza tymi chwilami, gdzie mamy faktycznie wspierają się wzajemnie i podnoszą na duchu, wypływa znów morze oskarżeń, „dobrych rad”, kłótni o to, co lepsze i która jest tą lepszą matką.
NIE MA ODPOWIEDZI JEDNOZNACZNEJ
No po prostu tutaj nie ma lepszego i gorszego wyjścia, lepszej i gorszej decyzji. Każdy mierzy wedle własnych możliwości i przede wszystkim…gotowości dziecka. Jedno dziecię będzie się garnęło do społeczności już jak skończy rok, inne nawet mając lat 4 nie jest gotowe na socjalizację przedszkolną. I to nie jest nic dziwnego ani nieprawidłowego.  Pamiętacie tekst o tym, co Twoje dziecko POWINNO  umieć?
Dokładnie ta sama zasada J
Wszystko jest normą i jest prawidłowe i słuszne poza pytaniami
z zewnątrz i presją
na którą skarżą się mamy:
 „Ma 2…

DROGA DO AUTENTYCZNOŚCI - ARTYKUŁ GOŚCINNY

Związek między dwojgiem ludzi, związek wewnętrzny z sobą samym to w zasadzie jedna z kluczowych kwestii w naszym życiu i może dlatego bałam się o tym pisać 
z pozycji eksperta, bo nie czułam się wystarczająco kompetentna, żeby pouczać, czy nauczać. Ale tylko krowa nie zmienia poglądów i kiedy pewnego dnia mojego blogowania stanęła na mojej drodze kobieta szczególna i zaproponowała napisanie artykułu w  sferze relacji damsko-męskich- zgodziłam się na eksperyment. W dalszym ciągu, trzymając się konwencji, że chciałabym bardziej inspirować niż pouczać, spotkanie z Patrycją Dorsz vel Drożdż było katalizatorem do narodzin nowej kategorii na blogu, za co jej serdecznie dziękuję. Za tą inspirację :) Jako, że nie wierzę w przypadkowe spotkania, a w to, że ludzie stają na naszej drodze w jakimś celu, zaprosiłam Patrycję, w internetach znaną jako Pani Mediator do napisania artykułu wyjątkowego, tekstu, z którego sama dla siebie wyniosłam pokaźną garść wiedzy, dlatego chciałam Was zaprosić do lek…

CHODŹ ZE MNĄ DO TEATRU - "WSZYSTKO O MĘŻCZYZNACH" TOMASZ OBARA

W słodko-gorzkim nastroju, jak na karuzeli, oddaję w Wasze ręce recenzję spektaklu "Wszystko o mężczyznach" w reżyserii Tomasza Obary, wystawianego
w piwnicy ratuszowej Teatru Ludowego. Klimat sztuki przewrotny jak dzisiejszy nastrój autorki tekstu :) Za chwilę wkroczymy w męski świat, po to, żeby niebawem skonfrontować ze światem damskim. Już na poczatku września na deskach tego samego teatru, będę uczestniczyć w sztuce "Wszystko o kobietach" i wtedy recenzja stanie się kompleksowa. Przeczuwam, że wnioski ze sztuki wyciągnę podobne, bo przecież i mężczyzna i kobieta to ten sam gatunek wedle biologii, a zatem ich światy łączą się i przenikają, zmagając z bardzo podobnymi problemami i rozterkami. 
PO CZYM POZNAĆ DOBREGO AKTORA?Dobrego aktora można poznać po tym jak sobie radzi „saute", bez wypasionej scenografii, mnogości rekwizytów, partnerów,
z którymi prowadzi dialog, a którzy czasem łagodzą zadry
i drzazgi w warsztacie, wypełniając luki swoją osobowością.


Dob…